Ziektebeelden

Wat is PSMA (PMA)?

PSMA (progressieve spinale musculaire atrofie) is een zeldzame aandoening binnen de groep van motorneuronziekten. De ziekte tast de zenuwcellen aan die verantwoordelijk zijn voor het aansturen van de spieren, waardoor spierkracht geleidelijk afneemt.

PSMA staat ook bekend als Progressieve Musculaire Atrofie (PMA). Beide benamingen worden gebruikt om een vorm van motorneuronziekte te beschrijven waarbij met name de zogenaamde onderste motorneuronen zijn aangedaan.

Wat gebeurt er bij PSMA?

Bij PSMA raken de zenuwcellen in het ruggenmerg (de spinale motorneuronen) beschadigd. Deze zenuwen geven normaal gesproken signalen door aan de spieren om te bewegen. Wanneer deze signalen wegvallen, worden spieren:

  • zwakker
  • dunner (spieratrofie)
  • minder goed aanstuurbaar

 

De klachten beginnen vaak geleidelijk en kunnen per persoon verschillen.

Wat zijn de symptomen van PSMA?

Veelvoorkomende symptomen bij PSMA zijn:

  • toenemende spierzwakte (vaak beginnend in armen of benen)
  • spierafname (atrofie)
  • krampen of spiertrekkingen
  • verminderde kracht bij dagelijkse handelingen
  • problemen met lopen of grijpen
  •  

In tegenstelling tot sommige andere motorneuronziekten blijven functies zoals gevoel en cognitieve vermogens meestal intact.

Verschil tussen ALS, PLS en PSMA

PSMA wordt vaak genoemd samen met andere motorneuronziekten, zoals:

  • Amyotrofische Laterale Sclerose (ALS)
  • Primaire Laterale Sclerose (PLS)
  • Het belangrijkste verschil zit in welke zenuwcellen zijn aangedaan:
  • ALS → zowel bovenste als onderste motorneuronen
  • PLS → vooral bovenste motorneuronen
  • PSMA → vooral onderste motorneuronen

 

Hierdoor verloopt de ziekte bij PSMA vaak anders dan bij ALS of PLS.

Hoe verloopt PSMA?

PSMA is een progressieve aandoening, wat betekent dat de klachten in de loop van de tijd toenemen. Het tempo van achteruitgang verschilt per persoon.

Omdat de spierkracht geleidelijk afneemt, ontstaat er steeds meer behoefte aan ondersteuning bij dagelijkse activiteiten en zorg.

Zorg en ondersteuning bij PSMA

Hoewel PSMA niet te genezen is, kan goede zorg een groot verschil maken in kwaliteit van leven.

 

Gespecialiseerde thuiszorg kan helpen bij:

  • persoonlijke verzorging
  • mobiliteit en transfers
  • verpleegkundige handelingen
  • begeleiding en ondersteuning

 

De zorg wordt afgestemd op de fase van de ziekte en groeit mee met de behoeften van de cliënt.

Leven met PSMA

Leven met PSMA vraagt om aanpassingen, zowel praktisch als emotioneel. 

 

Ondersteuning door een gespecialiseerd zorgteam kan bijdragen aan:

  • behoud van zelfstandigheid
  • veiligheid in de thuissituatie
  • ontlasting van naasten
  • meer rust en structuur
Vraag? Antwoord.

Veelgestelde vragen

  • ALS is een progressieve ziekte waarbij de zenuwen die spieren aansturen uitvallen. De zorg bestaat vaak uit persoonlijke verzorging, verpleegkundige handelingen, ademhalingsondersteuning en begeleiding, en wordt na verloop van tijd meestal intensiever.

  • Deze aandoeningen vallen onder de motorneuronziekten. ALS tast zowel bovenste als onderste motorneuronen aan, PLS vooral de bovenste motorneuronen en PSMA vooral de onderste motorneuronen.

  • Thuiszorg bij ALS is zorg die thuis wordt georganiseerd en afgestemd is op jouw situatie. Dit kan bestaan uit hulp bij dagelijkse verzorging, medische zorg, nacht- of 24-uurs zorg en begeleiding van naasten.

  • Vaak kom je via de WLZ in aanmerking voor een PGB wanneer sprake is van een intensieve en langdurige zorgbehoefte, zoals bij ALS, PLS of PSMA. Daarmee kun je zelf zorgverleners kiezen en de zorg flexibel organiseren.

  • ALS Zorgkompas begeleidt het volledige proces: van inventarisatie en formulieren tot voorbereiding op gesprekken en hulp bij bezwaar. Dat geeft meer duidelijkheid en vergroot de kans op een passende toekenning.